Kamille: Krachtig Stralen vanuit Innerlijke Rust

Kamille is één van de kruiden die traditioneel geplukt worden met kamilleMidzomer. Deze stralende, zachte bloem is geladen met de energie van de hoogste zonnestand, niet met de hevigheid van de periode die eraan vooraf gaat maar wel met het uitdeinende gevoel van de Zomer die erop volgt. Ze brengt ons de kracht van de oase in of na drukke tijden om op te laden en bij onszelf te komen. Kamille leert ons om stil te vallen zodat we ook de tijdloze kwaliteit van de Zon, die ons doet soezelen, kunnen integreren.

Kamille verzacht. Het wordt niet alleen gebruikt als thee om tot rust te komen en maagpijn te verlichten, ook in zalf of tinctuur werkt het goed om ontsteking en irritatie te kalmeren. Opvallend, schijnbaar toevallig is ook de taalkundige gelijkenis tussen ‘Kamille’ en ‘kalmeren’…

Deze plant staat niet alleen bekend als heler voor mensen, maar ook voor planten. Ze zou, in de buurt geplant van zieke planten of als aftreksel (bv. als biodynamisch preparaat), deze er terug bovenop helpen en beschermen tegen plaaginsekten.

kamille2Zoals gezegd, draagt ze dus de kracht van Midzomer, die de poort voor de kracht van het Zuiden wagenwijd openzet. Zuidkracht staat bekend als levenskracht, stroming, stimulerend tot expressie, ontmoeting, uitwisseling, ervaring. Ook deel van deze elementaire kracht is Haar neiging tot uitdeinen, minder op scherp staan dan de voorafgaande Oostkracht, genieten. Dat is waar expressie en uitwisseling toe leiden. Waar de periode naar Midzomer toe opbouwt in felheid en drukte, brengt de Zomer, die eigenlijk maar goed en wel pas erna komt, ons op een plateau van ‘take it easy, enjoy and live the life’, vakantie dus. Zo is Kamille, uitdeinen op het plateau van het hoogtepunt, je energie ruim en wijds laten worden. Zo brengt Zij evenwicht in drukke tijden.

En zo zit eigenlijk in de Zuidkracht zelf het medicijn tegen Haar eigen valkuil. De valkuil is om Haar overvloedig stromende energie te gebruiken om in overdrive te gaan, het medicijn is om van de energie te genieten en ermee te spelen. Dit medicijn brengt Kamille. Deze boodschap brengt Zij: laat je niet vangen door de gedachte dat je iets moet; je kunt stralen zonder moeite te doen, vanuit innerlijke rust komt échte straling.

Kamille oogsten op een ceremoniële manier, om de spirit mee te krijgen, doe je door eerst toestemming te vragen en met veel geduld en fijngevoeligheid te voelen of je die krijgt. Geef Haar iets, wat rook, een lofzang,… Krijg je een nee, geen zorgen, ze is behoedzaam maar niet moeilijk. Integendeel is Haar aard zacht en zorgzaam en hierdoor bereidwillig. Probeer later nog eens, je hebt enkele dagen van 21 t.e.m. 24 juni. Praat ermee, stem jezelf af op Haar kwaliteiten, word ze zelf en win zo Haar vertrouwen.

Kamille gebruiken kan je vers in thee of compressen, gedroogd, als tinctuur of zalf, bij alles wat verzachting nodig heeft: pijn, ontsteking, stramheid, vermoeidheid, branderigheid of krampen; hartenpijn, stress of radeloosheid. Inwendig of uitwendig, op elke plaats. Laat Haar energie bewust in je binnenkomen en wees verbaasd hoeveel je krijgt.

Veel genot met Kamille!

Helende Plant Mei: Eik – Levensdrager, Duurzaam Bouwen, Moed

In Mei bloeit Zomereik (Quercus robur), in Centraal- en West-Europa altijd eik2al gekend als de Koning van het Woud. Geen boom huisvest zoveel levensvormen, geen hout draagt beter het dak dat ons beschermt. Hij spoort ons aan om consequent, traag maar gestaag ons Hart te volgen en dit om te zetten in duurzame daden.

In de oude tijden werd Eik gezien als vertegenwoordiger van de mannelijke oppergod, bv. de Germaanse Donar en later de Griekse Zeus. Over geen boom is zoveel geschreven in de Keltische literatuur, waarbij hij meestal werd aangehaald om associaties met kracht, moed, wijsheid en uithoudingsvermogen aan te halen. Rechtspraak vond plaats onder een Eik, de druïden beschouwden Hem als heilig en plaatsen waar oude Eiken groeiden, liefst nog in een cirkel, waren hun geliefkoosde plaatsen voor rituelen en magie.

Eén van de oude betekenissen van Eik is ‘deur‘, wat duidt op nieuwe kansen en de moed die ervoor nodig is om erdoor te gaan, alsook op het zien van beide kanten van een plaatje.

eik bliksemEik trekt Bliksem aan, niet toevallig ook geassocieerd met Donar (Donder), en een Eik die reeds getroffen is door de Bliksem werd als uitzonderlijk heilig beschouwd. Aangezien de Bliksem nooit twee keer op dezelfde plaats insloeg, was hout van zo’n boom dan ook gegeerd als beschermende talisman, tegen Bliksem of ander ‘onheil’.

De heiligste en meest gegeerde Maretak groeide op Eik, moeilijk te vinden omdat de bast van Eik zo hard en ondoordringbaar is.

Eik is een traag groeiende boom: Hij begint pas vrucht te dragen als Hij ongeveer 20 jaar oud is, het kan 200 jaar duren voor Hij tot volle wasdom is gekomen, normaal (als Hij de kans krijgt) wordt hij 600 à 700 jaar, maar Hij kan tot 2000 jaar oud worden! Hij leert ons de les dat met geduld de meest duurzame en kwalitatieve resultaten bereikt worden.

Wat wij ons bijna niet kunnen voorstellen is dat Zijn wortels even diep in de Aarde reiken als Zijn takken hoog zijn. Zo kan Hij dieper liggende grondstoffen aanboren dan alle andere bomen én op plaatsen groeien waar anderen (behalve pioniersplanten) het niet redden. Op deze manier toont Hij ons Zijn ware kracht, ‘zo boven, zo beneden’ en het wezenlijke belang van een goede aarding.

Eik is een echte Levensdrager, ecologisch gezien van ongekende waarde. In de 16e eeuw was één derde (!) van Europa door enorme Eikenwouden bedekt, door kappen blijft hier bijna niets meer van over. Meer dan 400 soorten insecten zijn voor hun voedsel rechtstreeks afhankelijk van Eik! Galwespen, rupsen van nachtvlinders, houtetende eikenbladinsecten,… Dan zijn er nog de soorten insecten, vogels die van deze insecten leven. Zijn bladerkroon laat vrij veel licht door, wat weer veel ondergroei toelaat van kleinere bosplanten en struiken, die dan weer tesamen met Eik veel nest- en schuilgelegenheid aan vogels en andere dieren biedt. Daarbij komen nog de vele soorten schimmels en paddenstoelen die in en rond de Eik leven. En uiteraard zijn er de eikels, in de Herfst belangrijk voedsel voor Everzwijn, Eekhoorn, Gaai en Houtduif.

Hij speelt een hoofdrol in spontane bosontwikkeling, waar Hij vroeg verschijnt en heel lang blijft. Zo bouwt Hij aan een duurzame rijkdom aan leven. De mogelijkheden die Hij schept voor ander leven, creëren een veel grotere biodiversiteit dan in meer schaduwrijke bossen.

Qua uitstraling, met Zijn kronkelende takken en diepe hoekige kloven in de harde bast, heeft Eik niet het stijlvolle van de gladde, dansende Beuk, maar wel de woeste oerkracht van een krijger, die opkomt voor Al wat van Hem afhankelijk is.

Hoewel Hij in de druïdische traditie qua jaargetijde vooral gelinkt wordt met midzomer, dat net zoals de Eik het summum van levenskracht is, past Hij ook heel mooi in het jaargetijde van opbouw, de Lente, meer bepaald in het teken van de Stier, die ook tot een gegronde opbouw aanzet, het Leven rijkelijk rond zich wil verzamelen en een kans wil geven om groeivormen uit te proberen. In die zin is de Zuidoostkracht heel duidelijk aan het werk in Eik.

In het Ogham, het Keltische bomenalfabet, heeft Eik een plaats met als kernwoorden Moed en Doorzettingsvermogen.

De geneeskracht van Eik

Vooral de looistoffen in de jonge bast zijn hier van belang, soms in combinatie met het flavonoïde quercetine en saponinen. Eerstgenoemde hebben een samentrekkende werking op weefsels, wat de genezing – het toegroeien – bevordert van wonden, in- en uitwendige zweren (huid, maag, darm, mondslijmvlies, tandvlees, spataderzweren,…), huiduitslag en ontstekingen die hierbij kunnen voorkomen (hierbij helpen de flavonoïden).

Voorzichtigheid in het gebruik (kleine hoeveelheden per keer) is geboden wegens de grote concentratie aan looistoffen in eikenbast.

Zeer interessant is ook een aftreksel, in alcohol en glycerine, van de jonge, zich pas ontluikende bladknoppen: deze stimuleren de aanmaak van testosteron en werken activerend en versterkend. Goed als je je wat futloos voelt. Met wat geluk vind je nu, begin Mei, nog zo’n ontluikende Eik.

Wat kan je nog doen met Eik?

eik spiritZoals gezegd is het hout uitermate geschikt voor duurzaam dragend binnenschrijnwerk (balken), maar het meest heb je (en iedereen) aan Eik en Eik aan jou als je Hem laat staan; Hij biedt een krachtige bedding en Hemel-Aarde verbinding om rituelen onder uit te voeren: geeft een veel vlottere instroom van en connectie met zowel de Kosmische als de Aardekrachten. Eer Hem telkens vooraf met wat (smeulende) kruiden, een lied of een zoetigheidje.

Heel opladend is om gewoon een poosje met je rug tegen een Eik te gaan zitten of staan – of Hem te knuffelen – en contact te maken. Voel dan de energie maar doorstromen. Je kan ook vooraf een vraag stellen en tijdens het contact luisteren naar het antwoord. Hoe ouder de Eik, van des te Dieper het antwoord komt.

Ik wens je een duurzame, diepgaande verbinding met Eik!

Helende Plant April: Paardenbloem – Zien en Oneindige Inspiratie Zaaien

In April bloeit Paardenbloem (Taraxacum officinale), het landschap vrolijkpaardenbloem geel kleurend als een tapijt van ingedaalde Sterren. Ze herinnert ons met Haar wijd verspreide bloemen en nadien met Haar enorme aantal zaden uitgedragen door de wind, aan de vele mogelijkheden om de oneindige inspiratie van de Ziel uit te zaaien, en diep te verankeren waar we ook terechtkomen…

Bekeken vanuit het Levenswiel heeft Paardenbloem een duidelijk manifeste Oostkracht, de kracht achter de Lente, die zich toont in de aspecten van het Zien, de gele kleur, de veelheid van zaden die ze verspreidt en het gemak waarmee Ze zich uitzaait.

–> Meer info over het Levenswiel en het groeitraject ‘Het Levenswiel als Medicijn’.

Haar Latijnse benaming zou zijn afgeleid van het Griekse ‘taraxis’ (oogziekten) en ‘akeomai’ (genezen) en duidt op de traditionele aanwending bij oogziekten. Paardenbloem helpt ons dus Zien, zien als onze ogen genezen maar ook zien waar onze zaden zullen terechtkomen of onze blik richten waar we ze willen heen leiden.

paardenbloem3Een andere associatie met helder Zien is het traditionele kinderspelletje (dat zijn wortels vindt in waarzeggerij door sjamanen en heksen) om op de pluisbol te blazen en je dan door het aantal pluisjes dat nog bleef staan te laten vertellen hoeveel jaren het nog zou duren voor je ging huwen of hoeveel kinderen je zou krijgen.

Zoals elke kleur zijn effect op de geest en het gevoelsleven heeft, maakt de gele kleur van Haar bloem onze geest fris, helder en opgewekt. Geel wekt m.a.w. Oostkracht in ons op.

Haar tientallen zaden verspreiden zich met gemak via de wind, dankzij het pluisje dat als een soort parachute dient, daarmee de Oost-kwaliteit tentoon spreidend van de veelheid van ideeën en inspiraties die we zelf kunnen afvuren, waarvan er dan wel een aantal zullen in goede aarde vallen en goed gedijen.

Bovendien zijn de zaadjes die goed gedijen helemaal niet zo zeldzaam. Paardenbloempaardenbloem5 beschikt over grote levenskrachten die ervoor zorgen dat Ze kan groeien in de moeilijkste omstandigheden: in de meest verharde grond, tussen stenen, zowel in zand als klei, vochtig of droog en zelfs verzilte grond. Paardenbloem heeft in de Natuur dan ook de Taak om de grond te bewerken, los te breken met Haar diepe penwortels. Ze is net als Berk een pioniersplant. Haar levenskracht gaat zelfs zo ver dat Ze zich niet alleen kan vermeerderen uit zaad, maar uit eender welk plantendeel: stukjes afgebroken wortel, zelfs stukjes blad, stengel of bloem. Paardenbloem is een survivor. Al wordt Ze nog zovele malen platgelopen, Ze zal toch telkens weer terug groeien en bloeien en zaden verspreiden.

De ‘versnipperde veelheid‘ van Paardenbloem vinden we niet alleen terug in Haar gedrag, het is zelfs zo dat Zijzelf eigenlijk niet één soort is; Haar ene naam is slechts een illusie, een verzamelnaam voor een oneindigheid aan miniscuul verschillende ondersoorten. Zij verdeelt zich graag in velen… Ook de vele benamingen in de volksmond die Haar ooit gegeven zijn, zijn ontelbaar. Van pissebloem, molsla en leeuwentand over pluisbol, melkdistel, melkwied, varkensbloem, kaarsjesbloem tot papenkruid en brievenbesteller. En daarmee is nog maar een deeltje van de lijst aangeraakt!

Nog een vertoning van Haar Oostkracht is het feit dat ze bij moeders die borstvoeding geven, de melkproductie stimuleert: ook zo bevordert Ze de groei van nieuw leven.

Paardenbloem groeit nederig onder onze voeten, en wordt vaak beschouwd als hardnekkig ‘onkruid’, en toch biedt Ze een schatkist aan gezondheid. Al duizenden jaren beschouwt de Chinese geneeskunde, en later ook onze traditionele kruidengeneeskunde, zowel blad als wortel als een breed werkende zegen, werkend via de zuiveringsorganen en de spijsvertering.

Aan het blad wordt voornamelijk een heilzame werking door een stimulerende invloed op de nieren (zonder ze te irriteren), vochtafdrijving en urinezuurafdrijving toegeschreven. Hierdoor kan Ze ingezet worden bij vochtophoping, nierzwakte, nierstenen, lentezuiveringskuren, artritis en jicht. Door Haar hoge kaliumgehalte vangt Ze ook het verlies van dit mineraal op dat optreedt door de waterafdrijvende werking. (Veel klassieke vochtafdrijvende medicijnen daarentegen creëren een tekort aan kalium.)

Hoewel zowel blad als wortel beide op zowel nieren als lever/gal werken, werkt de wortel toch het meest op lever/gal. De bitterstoffen werken galvormend en -drijvend en leverstimulerend. Hierdoor kan Ze ingezet worden bij zwakke leverfunctie, hepatitis, geelzucht, galblaaszwakte of -ontsteking, preventie en afdrijving van galstenen. Dezelfde bitterstoffen stimuleren alle spijsverteringssappen, waardoor Paardenbloem heel nuttig is bij gebrekkige eetlust en slechte maagsapafscheiding.

Paardenbloem is ontzettend rijk aan verschillende mineralen (kalium, magnesium, calcium, silicium, ijzer,…) en vitamines (vooral provitamine A en vitamine C, maar ook verschillende B-vitamines), waardoor Ze een heel goede aanvulling vormt in het voorjaar en mede door de stimulerende bitterstoffen een echt versterkend tonicum is. De mineralen helpen ook bot- en bindweefsel, huid, haar en nagels te versterken.

Tenslotte bevat de wortel nogal wat inuline, zoals Haar familieleden Chicorei en Aardpeer, wat de aangroei van goede darmflora bevordert en de bloedsuikerspiegel helpt in evenwicht brengen.

Paardenbloem is altijd voedsel geweest, vooral de jonge blaadjes. In het vroege voorjaar, als de voedselvoorraden opraakten, was Ze een welkome bron van voeding en reiniging voor de lichaamsslakken van de winter.

Wat kan je doen met Paardenbloem?

Je kunt de jonge blaadjes als (of in de) sla eten, klaarmaken als spinazie, er thee van zetten. Pluk ze vóór de bloei, erna worden ze erg bitter. Je kan ze ook bleken zoals witloof (dit wordt dan molsla genoemd) door er grond over te leggen en enkele weken later te oogsten (zachter van textuur en smaak).

paardenbloemenwijnJe kunt van de blaadjes (geoogst in de lente) of wortels (geoogst in de late herfst of vroege lente) een tinctuur maken met alcohol van 60 % of van de wortels een likeurtje met jenever van ca. 40 %.

Een traditionele toepassing is het maken van wijn van de bloemetjes of ze gewoon laten trekken in wijn. De bloemen kunnen ook opgekookt worden met suiker om een heerlijke siroop van te maken, te gebruiken als honing of in witte wijn in de zomer.

Als je Haar Spirit wilt aanwenden in rituelen (op een altaar voor een healingritueel) of gewoon Haar fysieke kracht wilt benutten, is het altijd goed om eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door Haar te eren en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Ik wens je veel verbinding en Oostkracht met Paardenbloem!

 

Helende Plant Maart: Berk – moederschoot, geboorte en nieuwe groei

Waar ijstijden of de mens het land verwoest achterlaten, komt Berk (Betula Berkpendula) aangedragen door de 4 Winden om het weer vruchtbaar te maken en nieuw leven mogelijk te maken, om harmonie en evenwicht te herstellen. Berk brengt nieuwe vruchtbaarheid, mogelijkheden en groei.

Berk is de eerste boom die kan groeien op kaalgeslagen of schrale braakgronden, kan overal gedijen waar andere zouden wegkwijnen, en maakt vervolgens het land weer vruchtbaar door jaar na jaar Haar blaadjes af te werpen die de grond verrijken. Als na vele generaties een nieuw bos ontstaat op de herstelde grond, maakt Ze plaats voor de rijkdom aan nieuwe soorten die het van Haar overnemen. Haar taak is dan vervuld, tot Ze weer ergens anders nodig is.

De ontspruitende blaadjes van de Berk signaliseren dat de sapstroom op gang is gekomen, de Lente aldus begonnen en de warmte zal terugkeren na de kou.

Berkana runeHet runeteken Berkana dat de energie van Berk draagt, stelt de borsten van de Moedergodin en Haar voedende, levengevende kracht voor. Als deze rune wordt getrokken, kondigt ze een nieuw begin op een hoger niveau en beschikbare krachtbronnen aan. Deze energie verschaft een dragende moederschoot, nieuwe grond om in te groeien, ze verfrist en regenereert. Berkana is een geboorterune en zou ook krachtig zijn in alle vrouwenzaken.

Ook in het oude Keltische bomenorakel Ogham heeft Berk, daar Beth genaamd, een gelijkaardige betekenis. Het is daar de eerste boom, Ze wordt geassocieerd met Hert (= ook nieuw begin) en Fazant (vruchtbaarheid).

Op het Levenswiel markeert Berk duidelijk de opkomende Oostkracht; de Berk voor de grond, en het berkensap voor de mens, die beide nieuwe voedingsstoffen aanbrengen, zuiveren en dus helder maken, zodat met een heldere focus nieuwe mogelijkheden kunnen gezien, gekozen en aangegaan worden. In symbiose met Berk groeit ook de visionaire Vliegenzwam, die, voor degene die de zwam met intelligentie en respect gebruikt, eveneens nieuw bewustzijn kan openen.

De natuurlijk opkomende nieuwheid die Berk, de Lente en de kracht van het Oosten brengen, komt moeiteloos vanzelf en kan alleen worden geblokkeerd door de mens zelf die vasthoudt aan oude patronen. Kijk met de ogen van hoop en vertrouwen die een goede relatie met Moeder Aarde je schenkt, laat het Licht van bewustzijn schijnen in gebieden van je leven die vastzitten en ze zullen vanzelf in beweging komen.

Voor traditioneel levende Siberische volkeren is Berk met haar lichte energie en witte bast Berk 2een doorgang naar de Bovenwereld, waar de hogere wezens leven (die wij misschien engelen zouden noemen) en de ziel vandaan komt.

Het is een heel oud gebruik, in Scandinavië maar ook in onze streken, om berkentakken te gebruiken als bezem voor ruimtes of als ‘slaginstrument’ op mensen om op rituele wijze het oude of het kwade te verwijderen. Dit gebeurde zowel gewillig, zoals in de sauna, als ongewillig bij misdadigers of zelfs in Christelijke tijden op ‘ketters’.

Anderzijds waren wiegen meestal uit het zachte berkenhout gemaakt, dat ook zeer geschikt was om boten uit te kerven.

Vruchtbaarheidsdansen met het Keltische feest Beltain werden vaak rond een Berk als meiboom gedaan.

Voor medicinaal inwendig gebruik wordt het sap en het blad aangewend als reinigende en versterkende (voorjaars)kuur. Het helpt het celvocht wisselen en verwijdert zo diepgaand afvalstoffen, werkt tegelijk urinezuurdrijvend zodat urinezuurkristallen uit het bloed en de gewrichten kunnen worden verwijderd en de waterafdrijvende werking zorgt dat alle vrijgekomen afvalstoffen uit het lichaam kunnen worden gedreven. Deze effecten worden o.a. veroorzaakt door de aanwezige saponinen en flavonoïden.

Door deze eigenschappen kan Berk gebruikt worden voor de preventie en behandeling van oedeem of waterophoping (vaak in de benen en rond de enkels), spataders, problemen van de urinewegen zoals ontstekingen en nierstenen (voorzichtig!), cellulitis, maar ook reuma, jicht, artritis en artrose (bij dit laatste ook door de rijkdom aan mineralen).

berkensapOok mensen met huidaandoeningen kunnen ermee gebaat zijn. Uitwendig kan berkensap of thee van de blaadjes gebruikt worden om de hoofdhuid mee te baden tegen roos en haaruitval.

Wat kan je zelf doen met Berk?

Berkenbladthee (blaadjes oogsten eind maart, begin april) drinken dus, of berkensap. Voor berkensap kies je een niet al te jonge Berk die niet op een al te vervuilde plaats groeit (in je tuin of in het bos). Je boort op een halve à 1 meter hoogte een gat van 2 à 3 cm diep (afhankelijk van de dikte van de schors) met een boor van 10 mm dik, waarin je dan een flexibele plastic darm steekt van ook exact dezelfde buitendikte van 10 mm. De darm komt uit via een gat van weer 10 mm in een fles of andere gesloten container (niet 100 % luchtdicht, dus zet deksel er los op) die het sap opvangt. Je kan 1 of 2 keer per dag het sap ophalen, 1 à 2 glazen per dag (tot maximaal 75 cl.) drinken. Het sap bewaart slechts 2 of 3 dagen, tenzij je het invriest. Na 1 à 2 weken aftappen, kan je het gat in de boom sluiten met een op maat gesneden kurk.

Je kan ook wijn maken van het sap, zoek dit best op in een boek over wijn maken.

BerkenbezemHet lichte hout van Berk is heel geschikt om magische voorwerpen (staven, ratels,…) te maken die dienen om je te verbinden met lichte, fijne energieën. Je kan berkentwijgen gebruiken om ruimtes ritueel te reinigen, of ze in een kamer zetten waar je frissere, lichtere energie wilt. Heerlijk als je ze in water zet en de blaadjes beginnen uit te komen!

Altijd goed om, hoe je Haar hout, takken, blaadjes of sap ook wil gebruiken, eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door Haar te eren en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Veel verbinding en nieuwe groei met Berk!

Helende Plant Februari: Hazelaar – Bron van Wijsheid en Inspiratie

In Januari en Februari bloeit Hazelaar (Corylus avellana), de eerste bloeier hazelaar in bloeivan het jaar, in hangende katjes. Zijn noten waren in de Keltische mythen het voedsel dat de Zalm, het oudste en meest wijze aller dieren, zijn wijsheid gaf. Hij was voor hen dan ook uitermate heilig…

Deze struik kondigt de Lente aan wanneer deze enkel in Licht al kan gezien worden, maar nog niet in de materie: de tijd van Imbolc, feest van inspiratie en het begin van het ontwaken van het leven in het ongeziene, onder de grond. De tijd waarin de kracht van het Noordoosten actief is en helderheid schept (de boel schoonmaakt) om nieuwe inspiratie en nieuw leven te kunnen ontvangen.

De Zalm, Drager van Wijsheid, krijgt deze in Keltische mythen van de vruchten van de Hazelaar. Zalm keert steeds terug naar de bron waar hij geboren is en waar dan de 9 Hazelaars groeien, terug naar zijn jeugd waar hij opnieuw de wijsheid kan ontvangen van deze boom. Voor de Kelten was wijsheid te vinden in jeugdigheid. Zalm Draagt deze dan rond als hij naar de Zee zwemt en terug, zichzelf offerend als voedsel en daarmee ook zijn wijsheid (omega 3). Net als Zalm kunnen wij door verbinding met de Hazelaar drager worden van wijsheid en inspiratie. Ook de jeugd vinden we terug in de Hazelaar die als eerste bloeit.

Hazelaar was verbonden met het getal 9. Er groeien er 9 aan de Bron van Kennis, waar de 5 Zalmen de noten die vallen openbreken en de doppen langs de 5 stromen die eruit voortvloeien laten afzakken. De 5 stromen zijn de 5 zintuigen. Om Kennis te vergaren, dienen we te drinken van de stromen van de 5 zintuigen, én van de Bron zelf. Alleen zo ontstaan ware kunst en wetenschap. Het duurt ook 9 jaar voor de Hazelaar noten draagt.

Een staf gemaakt van Hazelaar was een teken van spirituele autoriteit en helpt om je af te stemmen op de vibraties van de natuur. Het was ook een uitverkoren houtsoort om magische voorwerpen uit te maken, zoals runenstaafjes en ceremoniële schilden.

Het blad en de schors van de jonge twijgen en de knoppen van Hazelaar bevatten flavonoïden die de bloedvaten versterken. Preparaten hiervan kunnen worden hazelaaraangewend bij spataders, aambeien en aderontstekingen. In combinatie met de samentrekkende looistoffen, kunnen ze ook helpen bij aften en mondslijmvlies- en tandvleesontsteking.

Hazelnoten en de koudgeperste olie ervan zijn rijk aan omega 9 en helpen zo hart- en vaatziekten te voorkomen en cholesterolgehaltes in evenwicht te houden. De noten zijn ook een uitstekende bron van plantaardige eiwitten, magnesium en calcium.

Wat kan je doen met Hazelaar?

Hazelnoten eten! Maar da’s in de Herfst. Van de jonge knoppen kan je eind februari, als ze beginnen zwellen, een maceraat maken in alcohol (straffe jenever) en glycerine (te verkrijgen bij de apotheker), 3 weken laten trekken. Gebruik: consequent gemiddeld (is voor iedereen een beetje anders) 10 druppels per dag nemen (waarvoor: zie boven).

Zoals gezegd is het een goed hout voor magische doeleinden, maar ook gebruiksvoorwerpen als manden te vlechten (met de jonge twijgen).

Het is nu een zeer geschikte tijd voor meditatie bij de Hazelaar, zeker aan een bron of waterloop. hazelJe kan het rustig maken in jezelf, de boom groeten, een vraag stellen om informatie of inspiratie, en dan een tijdje stil zijn in het bijzijn van de Hazelaar.

Altijd goed om, hoe je Hem ook wil benaderen of gebruiken, eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door Hem te eren vanuit je Hart en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Hem uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Ik wens je veel verbinding en inspiratie met Hazelaar!

Helende Plant Januari: Taxus – Meester over Leven en Dood

Taxus (Taxus baccata) is de langstlevende der Europese bomen. In Ierland en Bretagne staan exemplaren die ontkiemden voor Jezus Christus geboren werd. Ze is ook de giftigste en overstijgt zelfs de dood als uit Haar verrotte binnenste nieuwe scheuten groeien. Ze toont ons de kracht van transformatie en leert ons uit de donkerste tijden sterker herboren te worden…

Taxus is één grote paradox. Geen plant is giftiger en toch is Ze één en al levenskracht, oud als ze wordt en groen als Ze blijft in de winter. Van Haar dodelijke twijgen worden medicijnen tegen kanker gemaakt. Hoe ouder Ze is als Ze doodgaat, hoe groter de voedingsbodem (Haar eigen rotte hout) waaruit Ze kan wedergeboren worden. Een ware sjamaan onder de bomen.

Als groenblijver en met Haar uitzonderlijke ouderdom toont Zij ons de eeuwigheid. Ze belichaamt zo de kracht van het Noorden die de Winter beheerst, de donkere tijd waarin toch het Licht alweer aan het groeien is. De Winter waarin alles dood lijkt, maar waarin desondanks de eeuwige Levenskracht zich verzamelt in het onzichtbare onder de grond om uiteindelijk telkens weer boven de grond te ontspruiten. Taxus groeit heel traag, ook dat wijst op Haar Noordkracht en dezelfde kwaliteit is terug te vinden in Haar kankerremmende werking (kanker is overdreven ongecoördineerde en dus destructieve groei).

Ze wordt gesymboliseerd door de sjamaanrune Eiwaz, die ons net als Taxus de wijsheid van geduld toont en het ontwikkelen van kracht door moeilijkheden te ondergaan. Zoals de sjamaan de ‘wounded healer’ is, zijn er continu bloedende taxussen die toch blijven leven. Zulke bomen worden nog steeds als heilig beschouwd. Eiwaz was voor runenmeesters een beschermrune.

Bij oude kerken groeien soms taxussen, die dan vaak ouder zijn dan het geloof dat ze vertegenwoordigen. Dit wijst erop dat dit eigenlijk oude sacrale cultusplaatsen zijn. De meest heilige en magische plaatsen bevonden zich in taxusbosjes. Deze bomen, die vele malen het Levenswiel hebben zien draaien, bezitten de wijsheid van de voorouders en kunnen derhalve geconsulteerd worden in diepe meditatie.

Taxus heeft een grote energetische kracht, bij metingen in Boviswaarden scoort Zij gemiddeld ver boven andere bomen: Zij verbindt meer dan enig andere Europese boom de Kosmische krachten en de Aardekracht.

In de lente verspreiden mannelijke taxussen stuifmeel dat visioenen zou opwekken en op hete zomerdagen komt er uit taxushars een damp vrij die een slaap zou induceren waaruit je maar moeilijk terug wakker wordt. De Ieren legden vanwege het visionaire aspect taxusstaven in hun wijnvaten… Don’t try this at home! Taxusgif is immers in kleien hoeveelheden al dodelijk en werd daarom aan de punten van wapens gesmeerd.

Ik zal je een geheim vertellen dat je nooit aan kinderen mag tonen: de rode bes van de vrouwelijke taxus is eetbaar! Ik heb er zelf al tientallen overleefd. Het smaakt als een slijmerig zoet snoepje zonder zuur. MAAR! De pit is uiterst giftig! Die moet je dus uitspuwen zonder erop te bijten of je zal snel sterven. Geleerd van m’n leraar plantkunde in de herboristenopleiding.

Wat kan je nu met deze levensgevaarlijke boom doen?!

Het hout is keihard (ook giftig) en mooi roodachtig en heel geschikt om duurzame dingen uit te maken. Het was vroeger erg geliefd om bogen van te maken. Ook kan je, zoals al lang gedaan wordt, een tak van enkele cm dik in schijfjes zagen om er runen‘stenen’ van te maken: je schrijft met een alcoholstift op elk schijfje een rune uit het runenalfabet dat je het meest ligt of je brandt ze erin, of je maakt een hanger van een rune die je kracht geeft.

Denk echter goed na voor je zomaar een tak van een taxus afsnijdt! Je redenen om dit te doen dienen even heilig te zijn als de Taxus zelf. Hou ook altijd de nodige voorzichtigheid in acht wegens de giftigheid: zorg gewoon dat je er niks van in je mond krijgt.

Zoals gezegd zijn Taxusbomen wijze raadgevers en diepzinnige meditatieleraars. Hun diepte is niet altijd zo toegankelijk, maar als je ze bereikt wel opladend en transformerend. In mijn ervaring werkt het goed om een sjamanistische reis te maken naar de onderwereld waar de geest van Taxus woont, te beginnen met een visualisatie dat je tussen Haar wortels de grond induikt. Aan mij toont de geest zich dan als een oude vrouw met lang grijs haar, maar met de vitaliteit van een jong meisje en een verbazingwekkende kracht. Maar bij jou kan het best helemaal anders zijn…

Altijd goed om, hoe je Haar ook wil benaderen of gebruiken, eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door haar te eren vanuit je Hart en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Ik wens je veel diepte en transformatie met Taxus!

Helende Plant December: Maretak – tussen Hemel en Aarde

In December zijn de bessen rijp van Maretak (Viscum album). Druïden beschouwen Haar als heilig. Ze wordt door hen enkel ritueel geoogst en gebruikt, rond de winterzonnewende op 21 december. Ze groeit op bomen en raakt zo Hemel noch Aarde. Ze kan ons veel leren over de tijdloze zijnstoestand tussen de dood van iets ouds en geboorte van iets nieuws.

Druad-las, ‘plant van de druïden’ zoals één van Haar vele namen luidt, draagt uitgesproken de kracht van het Noorden. Ze is op het hoogtepunt van Haar kracht in de Winter, het Noordseizoen, meer bepaald rond midwinter, het Keltische Alban Arthan of Yule. Ze groeit als halfparasiet op bomen, zwevend in het ijle. Een Noordfase in je leven is een periode tussen het einde en het begin van iets, zonder vaste grond onder je voeten, zonder concrete handvatten in zicht, waarin je je alleen maar kan overgeven aan het niets en het niet-weten. Uitgerekend wanneer andere planten in het diepst van hun rust zijn, blijft Maretak groen en is Ze op Haar hoogtepunt.

In het Ogham, het Keltische bomen-alfabet, staat Maretak voor het onbekende, maar ook voor je essentie, wie je werkelijk bent.  De Noordkracht, gedragen door Maretak, schept de leegte die je nodig hebt om dit te ontdekken. Ze wordt in dit oeroude systeem van natuurlijke wijsheid afgebeeld door de lege steen of kaart en staat voor een extra dag in de kalender, tussen het korten en het lengen van de dagen.

Wat nog bijdraagt aan Haar Noord-kwaliteit is Haar anti-kanker eigenschap. Kanker is overdreven ongecontroleerde vormelijke groei, een doorgedraaide Zuid-kwaliteit, en Maretak helpt die inkrimpen en stilvallen. Ze werd vroeger beschouwd als heel-al, ook weer één van Haar namen (in het Engels). Ze faciliteert een algemeen innerlijk heel zijn, onze oorspronkelijke toestand die we uiteindelijk vanzelf terug ervaren als we fysiek in het Noorden van ons leven komen, als we sterven en onze beperkte fysieke vorm afwerpen. De helderziende Rudolf Steiner was de eerste die de anti-kanker kwaliteiten van Maretak suggereerde.

Maretak werd traditioneel geoogst enkel op de 6e dag na de nieuwe maan, als de maan precies dezelfde vorm heeft als de gouden sikkel waarmee Ze gesneden werd. De plant werd dan opgevangen in een witte doek. De helende kracht ervan zou immers weglekken bij het raken van de grond.

In de druïdenceremonie van Alban Arthan (midwinter), wordt na het symbolisch doven en vervolgens terug aansteken van de kaarsen, wat de wedergeboorte van de Zon en het Goddelijke kind in ons vertegenwoordigt, Maretak uitgedeeld voor voorspoed en vruchtbaarheid. Haar witte bessen belichamen de kracht van dit moment, het Goddelijke zaad.

Maretak groeit op vele soorten bomen, bv. Appel en Populier, maar is het zeldzaamst en krachtigst op de Eik. Ze komt ook veel meer voor langs leylijnen. Deze energielijnen over de Aarde ontstaan fysiek gezien eigenlijk door breuklijnen in de aardkorst, waardoor meer natuurlijke radioactiviteit naar boven komt dan op andere plaatsen. Dit genereert meer positieve ionen, wat opladend werkt, maar te sterk is als je er constant in de buurt bent. Zo is er ook extra belasting voor de bomen die er groeien, die soms allerlei merkwaardige wildgroei vertonen. Het is mogelijk dat ook voor deze bomen de anti-kanker werking van Maretak geldt, dat Zij hen eigenlijk beschermt. Maretak is dus niet alleen een halfparasiet, die mee profiteert van de voedingsstoffen die de boom aanvoert, iets waar deze normaal gezien nauwelijks of geen last van hebben.

In de moderne kruidengeneeskunde wordt Maretak vooral aangewend voor een bloeddrukverlagende werking, alsook om het hart en het zenuwstelsel te sterken en te kalmeren. Ook immuunstimulerende eigenschappen zijn aangetoond, bloedstelpend en ontstekingwerend vermogen. Voor het afremmen van kanker worden injecties gegeven (door een arts).

Wat kan je zelf met Maretak doen?

  • Haar oogsten op het beste moment: voor magisch/energetisch gebruik rond midwinter (zie boven), voor medicinaal gebruik in de vroege Zomer, vóór de bessen er zijn.
  • Thee van maken, in verse of gedroogde vorm, of tinctuur
  • Ophangen om eronder kussen uit te delen, voor vruchtbaarheid
  • Aan je pols of enkel binden als je zwanger wil raken (geoogst in de Winter) is een oud volksgebruik
  • Altijd goed om, hoe je Haar ook wil gebruiken, eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door haar te eren vanuit je Hart en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Veel plezier en verbinding met Maretak!

Helende Plant November: Smeerwortel – Vereniging, Voorouderkracht en eigen Autoriteit

In November trekt plantenkracht zich terug in de wortels en is Smeerwortel (Symphytum officinale) klaar om geoogst te worden. Deze Meesterheler onder de planten helpt weer samengroeien wat gewond, gebroken of afgescheiden raakte, verstevigt onze innerlijke structuur en brengt ons in contact met onze basis, onze wortels, dat wat onze Voorouders ons gaven en geven.

Smeerwortel draagt de kracht van het Noordwesten, die helpt wat we opnemen diep in ons op te slaan en te verankeren, zodat het ons kan verstevigen. De kracht van deze windrichting brengt ons ook in contact met het onzichtbare, het verborgene, om het te kunnen ont-moeten en laten heel worden.

‘Met verenigde krachten’ of ‘samen staan we sterk’, dit zijn zegswijzen die de kwaliteit van Smeerwortel uitdrukken. Het is goed om te beseffen dat je familie en je voorouders je basis geven, ook al is het niet altijd makkelijk om met hen om te gaan. Als contact met je familie vaak conflict brengt, is het ook goed om te kijken welk conflict in jezelf dit weerspiegelt. Omgekeerd is het ook gezond om te onderzoeken of moeilijkheden die je in je leven ervaart een voorouderlijke erfenis zijn, overtuigingen die van generatie op generatie zijn doorgegeven.

Smeerwortel helpt ons innerlijk te verstevigen, de integriteit van je persoonlijkheid, om te kunnen vertrouwen op een stevig zelfgevoel. Als je stevigheid en vertrouwen ervaart, besef je dat jij de enige autoriteit bent in jouw leven en zal je makkelijker en beter verantwoordelijkheid voor jezelf opnemen, maar je ook de nodige zelfzorg gunnen.

Op fysiek gebied vertalen de eigenschappen van Smeerwortel zich in de werking van Haar belangrijke inhoudsstof allantoïne, dat herstel van weefsels bevordert. En dit zowel op niveau van de huid, onderliggende weefsels en zelfs botten. De plant bevat ook verzachtende slijmstoffen, samentrekkende looistoffen en ontstekingswerende fenolzuren. Wonden genezen beter, huidklachten als zweren en eczeem verbeteren, net zoals aften en slijmvliesontstekingen. Blauwe plekken en builen regenereren sneller, pezen en kraakbeen worden versterkt en botbreuken en spierverrekkingen genezen opmerkelijk sneller.

Smeerwortel is een rijke bron van mineralen, niet alleen voor onze lichaamsweefsels, toevoeging van de bladeren in de compost verrijkt ook enorm de bodem van je tuin.

De bladeren kunnen als kompres gebruikt worden, van de wortels kan je een alcoholtinctuur maken of olie trekken, beide uitwendig als inwrijfmiddel te gebruiken. Langdurig oraal gebruik van smeerwortel is af te raden omdat je langs die weg de leverbelastende pyrolizidine-alkaloïden binnenkrijgt (uitwendig niet).

Vroeger werd Smeerwortelblad in de schoenen gelegd voor een veilige reis en behouden thuiskomst, en in koffers om verlies te voorkomen. Men dacht zelfs dat het het maagdenvlies en dus de maagdelijkheid kon herstellen…

Je herkent Haar aan Haar donkergroene vlezige grote maar puntige, ruw behaarde en gerimpelde bladeren, witte tot roze of paarsblauwe bloemetjes, hangend in trossen als klokjes, 30 cm tot 1m hoog.

Als je Haar bladeren (tijdens de bloei in de Zomer) of wortels (november tot eind februari) wil oogsten, is het altijd beter van eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door Haar te eren en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Ik wens je veel verbinding met Smeerwortel!

Helende plant Oktober: Stuifzwam – innerlijke mysteriën, verbondenheid en vuur

Oktober is dé paddenstoelenmaand. Paddenstoelen zijn de grootste levende wezens in de Aardse vorm: ze kunnen kilometers groot zijn… Hun ondergrondse mycelium, het netwerk van groeidraden, kan grote oppervlakten beslaan. Boven de grond zien we slechts hier en daar de vruchten. Ze staan ervoor bekend dat ze wie er klaar voor is, kunnen inwijden in een diep niveau van de mysteriën van de Aarde en het elfenrijk. En daarvoor hoeven ze niet hallucinogeen te zijn…

Het is duidelijk dat paddenstoelen vertegenwoordigers van de Westkracht zijn. Ze groeien meestal in de Herfst, het seizoen van het Westen. Ze zijn vooral aanwezig in de onzichtbare binnenkant van de Aarde zoals de Westkracht ook ons naar binnen brengt in onszelf en de dieren in hun hol voor de winterslaap. Ook prikkelen ze op z’n minst onze fantasie rond de verborgen werelden van natuurwezens. Niet te vergeten breken ze oude levensvormen af tot nieuw opneembaar voedsel voor andere planten, zoals het Westen en de Herfst oude vormen laten vergaan, waarbij de essentie overblijft.

De meeste stuifzwammen zijn niet giftig. Over heel de wereld worden ze nog steeds gebruikt om hun bloedstelpende en desinfecterende eigenschappen, voor een bloedneus of om wonden te verzorgen. Britse smederijen hadden meestal een droge stuifzwam hangen als eerste hulp bij (brand)wonden.

Ze werden ook gebruikt om Vuur in te vervoeren: gloeiende kolen werden erin smeulend gehouden om bv. naar een andere haard te brengen. Ook hier weer een manifestatie van de Westkracht die ons helpt om ons innerlijk Vuur, onze passie, dromen en kracht, levend te houden nadat de Zuidkracht ons daar de voeding/energie voor verschaft heeft.

Vele stuifzwammen zijn eetbaar en werden vroeger vaker gegeten. Ik raad je echter niet aan om ze op eigen houtje zomaar te gaan proberen herkennen en consumeren!

Meditatie: contact maken met de dimensie van de Natuurwezens

Dit kan je wel zelf doen, bij een Stuifzwam of andere paddenstoel die je aanspreekt.

  • Zorg dat je op een rustig plekje zit, waar je je op dat moment op je gemak voelt; bij een paddenstoel.
  • Ga het contact aan met de zwam en de elfenwereld door Hen te begroeten, te eren en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Hen uit te leggen wat je wil gaan doen (kennismaken met de dimensie van de elfen en kabouters) en toestemming te vragen. Voel goed of je toestemming krijgt, in de vorm van een positief gevoel, misschien begeleid door een beeld. Neem het beeld van de paddenstoel goed in je op.
  • Sluit je ogen en visualiseer dat je de paddenstoel ingaat. Laat je leiden: dien je daar te blijven of erdoor te gaan als door een Poort naar de elfendimensie?
  • Neem vooral, als dit je eerste kennismaking is, gewoon indrukken op. Laat je leiden, en ga zo ver als nu goed voelt. Een herkenbare energie is iets plagerigs, ondeugend, ontzettend creatief, fascinerend (en dus soms meeslepend), opladend, en afhankelijk van het soort wezens dat je tegenkomt vaak zeer inspirerend.
  • Rond op tijd (kan zeer relatief worden) af en neem je voor spoedig een volgende keer langs te komen. Neem afscheid, neem dezelfde weg terug en neem, als je je ogen geopend hebt, je tijd om nog even na te voelen.
  • Een volgende keer kan je misschien met een specifieke (hulp- of informatie-)vraag komen.

Veel plezier in het paddenstoelenrijk!

Helende plant September: Klis – kaf van het koren scheiden

Tussen de 2 Keltische jaarfeesten Lughnasadh (1 aug) en Mabon (21 sept), in September, tegen het einde van Haar bloei, vormt Klis (Arctium lappa) Haar onweerstaanbaar klittende zaadkoppen. Die nodigen je al zich hechtend uit om stil te staan bij de vraag: ‘Is dit goed voor mij en hou ik het vast, of ontdoe ik er mij beter van?’

Een typische vraag die zich stelt als we in een innerlijke West-fase zijn, het equivalent van de tijd van het jaar waarin we ons nu geleidelijk aan begeven. De vrije vertaling van de wetenschappelijke benaming, ‘Berenpoot’ (vanwege de grijpende bollen), geeft ook de link weer met een dier dat sterk de Westkracht belichaamt.

In de vroege Westfase van het jaar wordt er geoogst en dus het kaf van het koren gescheiden: de vorm die zijn dienst gedaan heeft, wordt achterwege gelaten. Klis doet ons hierbij stilstaan en voelen wat het kaf is en wat het koren… –> Meer lezen over de krachten van de windrichtingen en over het medicijnwiel.

Zelfs in het gebruik als geneeskruid komt deze dynamiek tot uiting. Kliswortel wordt gebruikt bij huidproblemen als eczeem, psoriasis, huidschimmel, acné,… Het werkt namelijk infectiewerend (bacteriën, schimmels) op de huid, verzachtend en drainerend, maar zuivert haar ook door een bloedzuiverende werking en versterkt ze met haar hoge gehalte aan mineralen en vitamines B. De West-dynamiek? West-energie werkt verstevigend, helpt voeding integreren en vaste vorm aannemen: dat is de huidversterkende werking. Ook zuivering is een kwaliteit van West. Huidproblemen kennen echter vaak ook een emotionele oorzaak: ze ontwikkelen zich gemakkelijk a.g.v. een gevoel van ‘op de huid gezeten worden’. Ze zijn de ‘geïrriteerde’ reactie op dat gevoel: de dynamiek van aantrekken en afstoten/loslaten.

Een oud gebruik in Schotland is om een man, helemaal bedekt met bollen Klis, door de straten te laten lopen om alle onzuiverheden van het dorp met zich mee te ‘klitten’ en weg te voeren buiten de gemeenschap. Je van iets ontdoen met klitteballen kan ook door intentioneel elke bal met een onderwerp te verbinden, dit letterlijk ‘uit je te kammen’ en deze dan ritueel in het vuur te gooien.

Van de wortel kan je een elixir maken (3 weken laten trekken in 70 % alcohol) om je al reinigend en versterkend voor te bereiden op de Winter.

Altijd goed om, hoe je Haar klitten of wortel ook wil gebruiken, eerst het sjamanistisch contact aan te gaan door haar te eren en te danken met woorden, een lied en/of wat salie of een zoetigheidje, Haar uit te leggen wat je wil gaan doen en toestemming te vragen. Die toestemming krijg je meestal wel, tenzij je een sterke innerlijke ‘nee, nu niet’ voelt.

Grote Klis herken je dus aan de klitten van 1 tot 3 cm doorsnee met evt. nog overschotten van de roze tot paarse bloemhoofden, de hoogte (tot meer dan 1,5 m), de grote bladeren tot 30 bij 50 cm doorsnee en ondergronds de dikke 30 cm lange penwortel.

Veel plezier met Klis!

  • Subscribe